Cà phê với tôi là,  Tổng quan về cà phê

Hành trình hương vị của Robusta tại Việt Nam

Hôm trước, mình được một người bạn hỏi: “Nếu trở về làm nông dân, cậu sẽ ưu tiên trồng Arabica hay Robusta?” Câu trả lời của mình là – không có sự ưu tiên. Bởi, dù là giống cà phê nào cũng mang những phẩm chất và câu chuyện thú vị.

Trên thực tế, mình bắt gặp rất nhiều chia sẻ, định kiến về hương vị của Robusta. Điều này cũng không quá khó hiểu. Từ khi cà phê được đưa vào Việt Nam, mục tiêu hàng đầu của các nông trại trồng Robusta là thu hoạch nhân xanh với sản lượng lớn để xuất khẩu, sản xuất cà phê hòa tan. Cà phê Robusta vô tình trở thành nguyên liệu để tạo nên một sản phẩm chứ ít được khai thác đúng hương vị nguyên bản của nó. 

Trải qua nhiều thập kỉ, cà phê Robusta tiếp tục được biến tướng dưới dạng: cà phê trộn cùng một số loại hạt khác (hạt đậu nành, hạt bắp), cà phê tẩm ướp hương phụ liệu… Điều này bắt đầu từ giai đoạn từ sau năm 1986, bước ngoặt chuyển từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường đã “mở lối” trở lại cho ngành cà phê. Tuy nhiên, trong giai đoạn này nhu cầu tiêu thụ cà phê tăng cao trong khi nguồn cung chưa kịp đáp ứng đủ. Hệ lụy kéo theo chính là buộc người sản xuất cà phê cho vào loại hạt này nhiều nguyên liệu khác để tăng thành phẩm đầu ra, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. 

Dần dà, từ thói quen thưởng thức cà phê mỗi ngày cùng những câu chuyện truyền thông, người ta chẳng còn phân biệt được đâu là hương vị thực sự của cà phê. Hoặc bị nhầm lẫn, hoặc bị lãng quên nhưng đâu còn ai nghĩ về một ly cà phê đượm hương của vùng đất đỏ bazan, thơm mùi chocolate, mùi hạt khô, vị đắng dịu và ngọt sâu. 

Về sau này, sự du nhập của các phương pháp pha chế, các loại đồ uống mới từ cà phê cùng không gian trải nghiệm, đặc biệt là sự phát triển của cà phê đặc sản, việc sản xuất cà phê Robusta chất lượng cũng dần được chú trọng. Từ việc giữ cà phê mộc đến cà phê chất lượng cao. 

Nếu người anh em Arabica được phổ biến với cái tên Specialty thì Robusta được biết đến với Fine Robusta. Về cơ bản, giữa hạt Robusta và Arabica có những đặc tính hương vị khác nhau. Bởi vậy, thật khó để kỳ vọng một ly Robusta có những nốt hương – vị giống một ly Arabica. Và ngược lại. Đây là điều mà nhiều người vẫn nhầm lẫn, từ đó đưa ra những phán xét chưa đúng về hạt Robusta. 

Thêm nữa, khi hạt Robusta được trồng ở điều kiện tự nhiên lý tưởng, được canh tác phù hợp, được thu hái quả chín kỹ lưỡng, được lên men theo tiêu chuẩn khắt khe, chắc chắn sẽ mang đến những phẩm chất hương vị đặc biệt. Điều này đã được chứng minh bởi nhiều chuyên gia trên thế giới. Năm 2010, Viện Chất lượng cà phê (Coffee Quality Institute, viết tắt là CQI) đã thành lập Chương trình Q Robusta. Trong năm 2021, CQI đã ra mắt các giao thức & tiêu chuẩn Robusta hảo hạng. 

Trong thời gian đầu năm 2022, có khoảng 15 mẫu cà phê Robusta Việt Nam đạt tiêu chuẩn FineRo kiểm định bởi CQI – Stone Village Lab & Education Vietnam và tham gia sự kiện Specialty Coffee EXPO 2022 – Triển lãm cà phê Đặc sản 2022, tổ chức tại thành phố Boston, Massachusetts, nơi quy tụ các chuyên gia cà phê đặc sản lớn nhất Bắc Mỹ. 

Cho đến hiện tại, hành trình tìm về hương vị nguyên bản của Robusta, chú trọng đầu tư chất lượng cho Robusta đang dần phát triển ở nhiều farm cà phê, trải dài ở nhiều nơi trên mảnh đất hình chữ S. Mong rằng tương lai gần tới, sẽ còn nhiều cú chuyển mình tạo nên dấu ấn sâu sắc cho hạt cà phê Robusta.

Xì Phố Cafe/ Ngọc Trà

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.